Herstellen bij kanker: hoe oncologiefysiotherapie u ondersteunt in elke fase

Een diagnose kanker zet uw leven vaak volledig op zijn kop. Naast de emotionele impact kunnen ook de ziekte en de behandelingen veel vragen van uw lichaam. Vermoeidheid, conditieverlies en onzekerheid over bewegen komen vaak voor. Gelukkig staat u er niet alleen voor. Met oncologische revalidatie kan stap voor stap worden gewerkt aan herstel, passend bij uw persoonlijke situatie.

Bij PMC in Balans begeleidt oncologiefysiotherapeut Anouk Slabbekoorn mensen met kanker tijdens én na hun behandeling. Het doel is om weer vertrouwen te krijgen in uw lichaam en zo goed mogelijk te kunnen blijven deelnemen aan het dagelijks leven.

Wat is oncologiefysiotherapie?

Oncologiefysiotherapie is een gespecialiseerd onderdeel van de fysiotherapie voor mensen met kanker. De begeleiding richt zich op klachten die ontstaan door de ziekte zelf of als gevolg van behandelingen zoals een operatie, chemotherapie, bestraling, immunotherapie of hormoontherapie.

Oncologische fysiotherapie kan worden ingezet in alle fasen van het ziekteproces:

• Tijdens de behandelingen
• In de periode van herstel na kanker
• Bij langdurige of blijvende klachten
• In de palliatieve fase, waarbij kwaliteit van leven centraal staat

Het uitgangspunt is altijd hetzelfde: kijken naar wat u wél kunt en samen werken aan haalbare doelen.

Welke klachten komen vaak voor bij kanker?

Veel mensen merken dat hun lichaam anders reageert dan voorheen. Klachten die regelmatig voorkomen zijn:

Extreme vermoeidheid

Kankergerelateerde vermoeidheid is anders dan gewone moeheid. Rust alleen is vaak niet voldoende om hiervan te herstellen. Deze vermoeidheid kan maanden of zelfs jaren aanhouden.

Verminderde conditie en spierkracht

Door behandelingen, minder bewegen of een langere herstelperiode neemt de conditie vaak af. Dagelijkse activiteiten zoals traplopen, boodschappen doen of fietsen kunnen daardoor zwaarder worden.

Minder vertrouwen in het lichaam

Veel mensen ervaren onzekerheid. Mag ik wel sporten? Wanneer is vermoeidheid normaal? Hoe voorkom ik overbelasting? Deze vragen zijn heel herkenbaar tijdens het herstelproces.

Problemen met bewegen in het dagelijks leven

Sommige mensen hebben last van pijn, stijfheid, een verminderde balans of moeite met het hervatten van werk, hobby's of sport.

Waarom is bewegen belangrijk tijdens en na kanker?

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat bewegen een belangrijke rol speelt bij herstel. Regelmatig bewegen kan bijdragen aan:

• Minder vermoeidheid
• Meer spierkracht en conditie
• Betere kwaliteit van leven
• Meer zelfstandigheid in het dagelijks functioneren
• Meer vertrouwen in het eigen lichaam

Trainen na kanker betekent echter niet dat meer altijd beter is. Het lichaam heeft veel doorgemaakt en heeft tijd nodig om te herstellen. Daarom wordt binnen de oncologische revalidatie steeds gezocht naar de juiste balans tussen inspanning en herstel.

De balans tussen bewegen en overbelasting

Een veelgehoorde vraag is: "Hoe weet ik of ik niet te veel doe?" Juist dat is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Te weinig bewegen kan leiden tot verdere achteruitgang van conditie en spierkracht. Tegelijkertijd kan te intensief trainen zorgen voor overbelasting en extra vermoeidheid. De juiste balans is voor iedereen anders.

Daarom wordt tijdens de begeleiding uitgebreid gekeken naar:

• De behandelingen die u heeft ondergaan
• Uw huidige belastbaarheid
• Uw persoonlijke doelen
• Eventuele beperkingen of bijkomende klachten
• Hoe uw lichaam reageert op inspanning

Door goed te luisteren naar de signalen van uw lichaam ontstaat een veilige basis om verantwoord te bewegen.

Hoe ziet oncologische revalidatie eruit?

Oncologische revalidatie is altijd maatwerk. Er bestaat geen standaardprogramma dat voor iedereen geschikt is. Afhankelijk van uw situatie kan de behandeling bestaan uit:

Opbouwen van conditie

Met gerichte oefeningen wordt gewerkt aan het verbeteren van uw uithoudingsvermogen, zodat dagelijkse activiteiten weer makkelijker gaan.

Krachttraining

Spierkracht neemt tijdens ziekte en behandeling vaak af. Door gecontroleerd te trainen kan deze kracht geleidelijk worden hersteld.

Advies over energiemanagement

Samen wordt gekeken hoe u uw energie gedurende de dag het beste kunt verdelen. Hierdoor ontstaat meer balans tussen activiteit en rust.

Begeleiding bij sporten en bewegen

Wilt u weer wandelen, fietsen, fitnessen of uw favoriete sport oppakken? Dan wordt gekeken hoe dit op een verantwoorde manier kan worden opgebouwd.

Samenwerking binnen een multidisciplinair team

Herstel bij kanker gaat verder dan alleen bewegen. Daarom werken verschillende disciplines binnen PMC in Balans samen wanneer dat nodig is. Afhankelijk van uw hulpvraag kan aanvullende begeleiding worden ingezet, bijvoorbeeld op het gebied van:

• Voeding en herstel
• Leefstijl en energieverdeling
• Dagelijkse activiteiten en zelfstandigheid
• Langdurige lichamelijke beperkingen

Door deze samenwerking ontstaat een brede aanpak die aansluit bij uw totale gezondheid.

Praktische tips voor thuis

Wilt u zelf al aan de slag? Deze adviezen kunnen helpen:

1. Luister naar de signalen van uw lichaam.
2. Bouw activiteiten geleidelijk op.
3. Wissel inspanning af met voldoende herstelmomenten.
4. Blijf dagelijks in beweging, ook als het maar kleine stukjes zijn.
5. Vergelijk uw herstel niet met dat van anderen; ieder herstelproces verloopt anders.

Herstellen op uw eigen tempo

Leven met kanker of herstellen na kanker vraagt veel van lichaam en geest. De juiste begeleiding kan helpen om klachten te verminderen, meer vertrouwen te krijgen en weer stap voor stap actief te worden.

Heeft u vragen over oncologie, oncologische revalidatie of trainen na kanker? Dan denken we graag met u mee over wat in uw situatie passend en haalbaar is.