Zwanger zijn is een bijzondere periode waarin uw lichaam grote veranderingen doormaakt. Voor veel vrouwen horen lichte pijntjes daarbij. Maar wanneer pijn in de onderrug, billen, liezen of het schaambeen het bewegen en dagelijks functioneren belemmert, kan er sprake zijn van zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn. Deze klachten worden vaak omschreven als bekkenpijn of in de volksmond als bekkeninstabiliteit.
Hoewel bekkenklachten veel voorkomen, is het belangrijk om te weten dat u er niet zomaar mee hoeft te blijven rondlopen. Met de juiste begeleiding kunnen veel vrouwen hun klachten beter begrijpen en leren hoe zij hun lichaam optimaal kunnen ondersteunen.
Zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn (ZGBP) is volgens de richtlijnen: pijn in het bekken en/of de lage rug die ontstaat tijdens de zwangerschap of tot maximaal negen maanden na de bevalling. De klachten kunnen zich bevinden:
Deze vorm van bekkenpijn verschilt van gewone lage rugpijn. Bij lage rugpijn bevindt de pijn zich vooral tussen de onderste ribben en de bilplooien, eventueel met uitstraling naar billen of benen. Bij zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn zijn vaak meerdere structuren in en rondom het bekken betrokken.
Tijdens de zwangerschap verandert de houding van het lichaam geleidelijk. Door de groeiende buik verschuift het zwaartepunt naar voren. Hierdoor:
Daarnaast worden de ribben en bekkenbeenderen breder om ruimte te maken voor de groei van de baby. Ook gewichtstoename en de ligging van de baby kunnen extra druk veroorzaken.
Het resultaat is dat sommige vrouwen pijn ervaren bij:
Sommige zwangere vrouwen ontwikkelen daarnaast pijn tussen de schouderbladen doordat de bovenrug zich aanpast aan de veranderde lichaamshouding.
Nee. De meeste vrouwen doorlopen hun zwangerschap met slechts milde ongemakken. Toch komt zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn veel voor. Onderzoek laat zien dat een groot deel van de zwangere vrouwen in meer of mindere mate klachten ervaart.
Een verhoogd risico bestaat bij vrouwen die:
Wanneer bekkenpijn tijdens een eerste zwangerschap ontstaat, is de kans groter dat klachten bij een volgende zwangerschap eerder terugkomen. Vroege begeleiding kan dan helpen om de belasting beter te verdelen.
De term bekkeninstabiliteit wordt nog regelmatig gebruikt, maar binnen de huidige richtlijnen wordt hier voorzichtig mee omgegaan. De naam suggereert dat het bekken letterlijk instabiel is, terwijl hiervoor geen duidelijk wetenschappelijk bewijs bestaat. Bovendien kan deze term onnodig ongerust maken.
Daarom spreken zorgverleners tegenwoordig liever over:
Belangrijk om te weten is dat pijn niet automatisch betekent dat uw bekken "los" of beschadigd is.
Afspraak makenEen geregistreerde bekkenfysiotherapeut heeft na de opleiding fysiotherapie een driejarige masteropleiding gevolgd. Deze gespecialiseerde fysiotherapeut staat ingeschreven in het officiële register voor bekkenfysiotherapeuten. De geregistreerde bekkenfysiotherapeut mag, indien nodig en met toestemming van de patiënt, ook inwendig onderzoek uitvoeren. Hierdoor kan onder andere beoordeeld worden:
De geregistreerde bekkenfysiotherapeut behandelt onder andere:
Sommige fysiotherapeuten hebben aanvullende scholing gevolgd op het gebied van bekkenklachten, zwangerschap en herstel na de bevalling. Zij behandelen uitsluitend uitwendig en kunnen ondersteuning bieden bij:
Bij twijfel of complexe klachten kan worden doorverwezen naar een geregistreerde bekkenfysiotherapeut.
De behandeling is altijd persoonlijk en gericht op het verminderen van overbelasting. Daarbij wordt gekeken naar:
De behandeling kan bestaan uit:
Bij bekkenpijn kan het helpen om:
Volledige rust is meestal niet nodig en kan er juist voor zorgen dat spieren verder verzwakken.
Er zijn situaties waarin aanvullende beoordeling noodzakelijk is. Neem contact op met uw huisarts, verloskundige of gynaecoloog wanneer:
Deze signalen verdienen altijd extra aandacht.
Bij de meeste vrouwen nemen de klachten na de bevalling geleidelijk af. Toch kunnen klachten soms langer aanhouden. Daarom is het belangrijk om bekkenpijn serieus te nemen en tijdig begeleiding te zoeken wanneer dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden.
Heeft u vragen over bekkenpijn, herstel na de bevalling of twijfelt u of uw klachten passen bij zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn? Een fysiotherapeut of geregistreerde bekkenfysiotherapeut kan samen met u kijken welke aanpak het beste aansluit bij uw situatie.
