Heeft u pijn onder uw hiel wanneer u ’s ochtends uit bed stapt? Of voelt de eerste stap na een tijdje zitten alsof u op een blauwe plek loopt? Dan kan er sprake zijn van fascitis plantaris. Deze veelvoorkomende oorzaak van hielpijn kan wandelen, sporten en zelfs gewoon staan behoorlijk lastig maken.
Gelukkig zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Met de juiste aanpak kunt u de belasting van uw voet aanpassen, de belastbaarheid verbeteren en stap voor stap weer meer bewegen.
De fascia plantaris is een stevige band van bindweefsel aan de onderkant van uw voet. Deze loopt vanaf uw hielbeen richting de tenen en vertakt zich naar de vijf tenen. De fascia plantaris ondersteunt de voetboog en helpt de voet bij het opvangen en doorgeven van krachten tijdens het lopen, rennen en springen.
Bij fascitis plantaris raakt deze bindweefselstructuur overbelast en gevoelig. De klachten ontstaan vaak bij de aanhechting aan de binnenzijde van het hielbeen.
Hoewel de naam anders doet vermoeden, is er niet altijd sprake van een klassieke ontsteking. Bij langdurige klachten spelen ook veranderingen in het bindweefsel en het herstelvermogen ervan een rol. Daarom wordt ook de term fasciopathie plantaris gebruikt.
De termen hielspoor en fascitis plantaris worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.
Een hielspoor is een klein botuitsteeksel aan de onderkant van het hielbeen. Dit kan ontstaan door langdurige trekkrachten op het bot. Een hielspoor is vaak zichtbaar op een röntgenfoto, maar veroorzaakt niet automatisch pijn.
Fascitis plantaris is een aandoening van de fascia plantaris zelf. U kunt dus hielpijn hebben door fascitis plantaris zonder hielspoor. Andersom kan iemand een hielspoor hebben zonder klachten.
De behandeling richt zich daarom vooral op uw klachten en de belastbaarheid van de voet, en niet alleen op de aanwezigheid van een hielspoor.
De meest herkenbare klacht is pijn aan de onderkant van de hiel, meestal aan de binnenzijde. De pijn kan scherp, stekend of zeurend aanvoelen.
Veelvoorkomende klachten zijn:
Vaak wordt de pijn na enkele stappen wat minder. Bij langdurige belasting kan deze later op de dag weer toenemen.
De precieze oorzaak is niet altijd duidelijk. Meestal ontstaat de klacht door een combinatie van factoren. De fascia plantaris krijgt herhaaldelijk meer belasting te verwerken dan zij op dat moment aankan. Hierdoor kan het weefsel geïrriteerd raken en kunnen kleine beschadigingen ontstaan. Uw lichaam kan dit weefsel herstellen, maar wanneer de belasting en het herstel niet goed in balans zijn, kunnen de klachten aanhouden.
We maken onderscheid tussen factoren die te maken hebben met uw lichaam en factoren die te maken hebben met de belasting van buitenaf.
Lichaamsgebonden factoren:
Belasting van buitenaf:
Fascitis plantaris komt voor bij zowel sporters als minder actieve mensen. Ook mensen die veel staan tijdens hun werk kunnen klachten ontwikkelen.
Afspraak makenDe fysiotherapeut bespreekt eerst uw klachten, dagelijkse activiteiten en eventuele veranderingen in uw belasting. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek.
Hierbij wordt onder andere gekeken naar:
Vaak kan de fysiotherapeut op basis van uw verhaal en het lichamelijk onderzoek vaststellen of fascitis plantaris waarschijnlijk is.
Soms is aanvullend onderzoek nodig. Met een echo kan bijvoorbeeld de dikte en structuur van de fascia plantaris worden beoordeeld. Een verdikte fascia kan passen bij fascitis plantaris, maar de diagnose wordt niet alleen op basis van een echo gesteld.
Andere aandoeningen, zoals een probleem met het vetkussen onder de hiel, een zenuwbeknelling of een stressfractuur, kunnen vergelijkbare klachten geven. Bij twijfel of afwijkende symptomen kan aanvullend medisch onderzoek nodig zijn.
De behandeling hangt af van de ernst en duur van uw klachten, uw dagelijkse activiteiten en de bevindingen tijdens het onderzoek. Vaak bestaat de aanpak uit een combinatie van adviezen, oefeningen en tijdelijke ondersteuning.
Een belangrijk onderdeel van de behandeling is het verbeteren van de balans tussen belasting en belastbaarheid. Dat betekent niet dat u helemaal moet stoppen met bewegen. Wel kan het nodig zijn om tijdelijk minder lang te wandelen, minder hard te lopen of uw trainingen aan te passen.
Oefentherapie helpt om de voet- en kuitspieren sterker te maken en de belastbaarheid van de fascia plantaris te verbeteren. Specifieke krachtoefeningen, zoals de Rathleff-methode, kunnen hierbij worden ingezet.
Ook rekoefeningen voor de kuitspieren en de fascia plantaris kunnen helpen om pijn te verminderen en de beweeglijkheid te verbeteren.
Low-Dye-taping is een tapetechniek die de voetboog tijdelijk ondersteunt. Dit kan helpen om de pijn tijdens het lopen te verminderen. Daarnaast kan de fysiotherapeut u adviseren over schoenen die passen bij uw voet en activiteiten. Soms kunnen gelzolen of steunzolen ondersteuning bieden. Deze zijn vooral bedoeld als aanvulling op oefeningen en andere behandelingen, niet als enige oplossing.
Wanneer de klachten ondanks een goede aanpak blijven bestaan, kan shockwave worden overwogen. Bij shockwave therapie worden geluidsgolven op het pijnlijke gebied gericht. Deze behandeling kan bij sommige mensen met langdurige hielpijn bijdragen aan pijnvermindering en een beter functioneren.
Shockwave is geen garantie op herstel en vervangt de oefentherapie of aanpassing van de belasting niet. De fysiotherapeut bespreekt met u of deze behandeling past bij uw klachten en hersteldoelen.
De Strassburg Sock is een speciale nacht- of rekkous die de voet en tenen tijdens het slapen in een bepaalde positie houdt. Hierdoor blijft de fascia plantaris licht op rek. Dit kan vooral nuttig zijn wanneer u veel pijn heeft bij de eerste stappen in de ochtend. Het effect verschilt per persoon. Een nachtspalk of andere vorm van ondersteuning kan soms een alternatief zijn.
Andere mogelijkheden zijn massage, bijvoorbeeld met een gekoeld flesje, of tijdelijke aanpassing van sportactiviteiten. Bij overgewicht kan begeleiding door een diëtist helpen om op een haalbare manier de belasting op de voet te verminderen.
Met een paar praktische aanpassingen kunt u vaak al verschil merken:
Blijven uw klachten toenemen, kunt u nauwelijks op uw voet staan of heeft u pijn na een ongeval? Laat uw klachten dan beoordelen door een zorgverlener.
Het herstel van fascitis plantaris verschilt per persoon. Bij sommige mensen nemen de klachten binnen enkele weken af. Bij anderen kan het herstel meerdere maanden duren, vooral wanneer de klachten al langere tijd bestaan.
Een geleidelijke opbouw van activiteiten en een behandelplan dat aansluit bij uw situatie kunnen het herstel ondersteunen. Het doel is niet alleen om de pijn te verminderen, maar ook om ervoor te zorgen dat u uw dagelijkse activiteiten en sport weer met vertrouwen kunt uitvoeren.
Hielpijn kan veel invloed hebben op uw dagelijks leven. Of u nu moeite heeft met wandelen, sporten of de eerste stappen in de ochtend: het is belangrijk om te begrijpen waar uw klachten vandaan komen en welke aanpak bij u past.
Bij PMC in Balans kijken onze fysiotherapeuten samen met u naar uw klachten, uw bewegingspatroon en uw dagelijkse belasting. Zo kunnen we u helpen bij het kiezen van passende behandelmogelijkheden en het opbouwen van uw activiteiten. Heeft u vragen over uw hielklachten? Dan denken we graag met u mee.
Afspraak maken
